Democratie onder vuur bij demonstratie tegen anderhalvemetersamenleving!

  • Demonstratie op laatste moment, uit het niets, geheel verboden; later ineens toch voor slechts 30 minuten toegestaan
  • Vreedzame demonstranten ten onrechte aangehouden
  • Excessief politiegeweld tegen vreedzame demonstranten
  • Talloze BLM-demonstraties wél ruimschoots toegestaan; lijkt op politieke willekeur

Voor de overheid is het een grote vrees dat het draagvlak voor de vrijheidsbeperkende coronamaatregelen afneemt. Demonstraties tegen de anderhalvemetersamenleving worden vrijwel overal verboden, zonder dat daar gerechtvaardigde redenen voor zijn.

Op 10 juni diende de organisatie Viruswaanzin een kennisgeving in om op zondag 21 juni te demonstreren tegen de coronamaatregelen. De contacten met de politie liepen uitstekend en alles wees erop dat de demonstratie door zou kunnen gaan. Pas op het allerlaatste moment, op vrijdag 19 juni, werd volledig uit het niets de gehele demonstratie verboden.

Het enkele feit dat een demonstratie is verboden, mag juridisch gezien nooit een reden zijn om vreedzame demonstranten aan te houden. Ten onrechte is dit zondag toch gebeurd, toen bezorgde burgers naar het Malieveld trokken om gebruik te maken van hun grondwettelijke recht om hun onvrede over het kabinetsbeleid te uiten. Uiteindelijk werd de demonstratie toch toegestaan, maar slechts voor 30 minuten.

Toen de demonstranten bloemen wilden neerleggen bij het Stadhuis, om symbolisch hun liefde voor onze vrijheid uit te drukken, werden zij opgewacht door een enorme escalerende politiemacht. De ME-agenten gingen snel over tot het gebruik van fors geweld. Hierdoor is de situatie in de omgeving van het Centraal Station geëscaleerd. Er is zelfs beeldmateriaal van een groep 'stillen' die een demonstrant bij nek en benen de groep uitsleuren, waarna ze achterna gezeten worden, hun doelwit lieten vallen en terug vielen op een politiebus, een handeling waardoor oproer ontstaat.

Vervolgens werden zelfs vreedzame demonstranten die zich nog op het Malieveld bevonden met inzet van grof geschut verdreven. Met behulp van waterkanonnen en knuppels werden demonstranten te lijf gegaan. Ouderen, echtparen, gezinnen en anderen die gemoedelijk en vreedzaam demonstreerden, wisten niet wat hen overkwam.

Ondertussen zien we al wekenlang door het hele land demonstraties van Black Lives Matter (BLM) en Antifa tegen zogenaamd racisme. Hoewel BLM en Antifa internationaal te boek staan als extreem gewelddadig, krijgen deze demonstranten alle ruimte om volop te demonstreren. Op 1 juni werd in Amsterdam zelfs willens en wetens een demonstratie van meer dan tienduizend deelnemers toegestaan en werd geaccepteerd dat de anderhalvemeternorm niet werd nageleefd. In Eindhoven vaardigt burgemeester Jorritsma zelfs tot woede van politiebond ACP coulance-instructies uit voor een BLM-demonstratie begin juni.

Het is duidelijk: de overheid zit niet te wachten op demonstraties tegen de rampzalige coronamaatregelen. Grote demonstraties tegen de coronamaatregelen zouden duidelijk maken dat er felle weerstand is tegen een anderhalvemetersamenleving. Dat zou andere mensen ook wakker schudden, terwijl men juist het beeld in stand wil houden dat er breed draagvlak is.

Forum voor Democratie is verbijsterd over de gang van zaken en eist opheldering. We hebben de volgende schriftelijke vragen gesteld:

Vraag 1

Bevatten de noodverordeningen inzake corona die van kracht zijn een beperking van het grondwettelijk recht om te demonstreren? In welke mate is het toegestaan om middels noodverordeningen het recht om te demonstreren in te perken?

Vraag 2

Bent u bekend met de kennisgeving d.d. 10 juni 2020 die is gedaan ten aanzien van de demonstratie d.d. 21 juni 2020 op het Malieveld tegen de anderhalvemetersamenleving?

Vraag 3

Hoe verklaart u dat de Gemeente Den Haag naar buiten heeft gebracht dat de organisatie 100 demonstranten had aangemeld, terwijl op grond van de kennisgeving van meet af aan rekening werd gehouden met 50 duizend demonstranten?

Vraag 4

Heeft u op enig moment op enige wijze contact gehad met de burgemeester van Den Haag omtrent de demonstratie? Zo ja, wilt u een chronologisch overzicht verstrekken over de aard en inhoud van deze contacten? Heeft u op enig moment contact gehad met de burgemeesters van Maastricht, Utrecht, Amsterdam omtrent (voorgenomen) demonstraties van de organisatie Viruswaanzin? Zo ja, wilt u een chronologisch overzicht verstrekken over de aard en inhoud van deze contacten?

Vraag 5

Is het toegestaan om een demonstratie in het geheel te verbieden, indien er ook minder ingrijpende maatregelen mogelijk zijn?

Vraag 6

Gegeven de grootte van het Malieveld, wat is uw inschatting van het aantal demonstranten dat zou kunnen deelnemen aan een protest, met inachtneming van de anderhalve meter?

Vraag 7

Waarom is de demonstratie op voorhand in het geheel verboden? Waarom gebeurde dit pas op het allerlaatste moment? Is er met de organisatie overlegd over bepaalde aanpassingen aan de plannen om de demonstratie wel te kunnen toestaan? 

Vraag 8

Klopt de bewering van de organisatie dat NOS eerder op de hoogte was van de uitspraak van de rechter op vrijdag 19 juni dan de organisatie zelf? Zo ja, hoe verklaart u dat?

Vraag 9

Heeft de organisatie zich bereid getoond aanpassingen aan de aard of de inhoud van de demonstratie door te voeren, zoals bijvoorbeeld het maximeren van het aantal bezoekers, het schrappen van sprekers of programma-onderdelen, zoals muziek, of het inkorten van het programma?

Vraag 10

Is het correct dat het contact van de organisatie met de burgemeester verliep via de politie en staatsbosbeheer? Zo ja, heeft de gemeente de moeite genomen om zelf in contact te treden met de organisatie? Zo nee, gegeven de grote bezwaren die de gemeente had, die volgens de organisatie niet gedeeld werden door de politie, waarom is de gemeente dan niet direct in contact getreden met de organisatie? Begrijpt u dat dit de indruk wekt dat de gemeente nooit van zins is geweest om mee te werken aan het protest?

Vraag 11

Klopt het dat contact met de organisatie al die tijd via één contactpersoon bij de politie verliep en dat ze pas op 19 juni, de dag van de uitspraak van de rechter, voor het eerst met de politie om tafel gingen? Zo ja, waarom is niet eerder met de organisatie om tafel gegaan?

Vraag 12

Klopt het dat de politie een positief advies heeft gegeven aan de gemeente over het protest? Zo ja, wat zijn dan de overwegingen geweest om dat advies niet over te nemen? Is bij het advies van de politie aan de gemeente überhaupt sprake geweest van een maximum aantal bezoekers? Zo ja, hoe hoog lag dat aantal?

Vraag 13

Mag de verwachting dat ‘harde kern’ voetbalsupporters aan een demonstratie wensen deel te nemen bepalend zijn voor het besluit om een demonstratie te verbieden? Zo ja, betekent dit dat ‘harde kern’ voetbalsupporters een beperkt recht hebben om te demonstreren tegen beleid van de overheid?

Vraag 14

Erkent u dat het grondwettelijk recht om te demonstreren ook inhoudt dat vreedzame demonstranten niet mogen worden aangehouden wegens het enkele feit dat een demonstratie verboden was? Zo ja, hoe heeft het kunnen gebeuren dat de burgemeester van Den Haag opdracht heeft gegeven om vreedzame demonstranten wegens dit enkele feit aan te houden?

Vraag 15

Waarom gaf de burgemeester op 21 juni 2020 rond 13.00 uur ineens toch toestemming voor een demonstratie? Aan wie en op welke wijze is die toestemming verleend? Hoe is het mogelijk dat de organisatie dit uit de media heeft moeten vernemen? Wat betekent dit voor de mensen die voor die tijd al waren aangehouden wegens het enkele feit dat zij demonstreerden terwijl dit verboden was? Betekent dit dat zijn eerdere beslissing om de demonstratie in het geheel te verbieden bij nader inzien onnodig ver ging? Waarom gold de uiteindelijke toestemming voor slechts 30 minuten?

Vraag 16

Heeft u kennis genomen van de beelden van de demonstratie, waarop te zien is dat door de politie geweld wordt gebruikt tegen vreedzame demonstranten? Op grond van welke instructies of aanwijzingen handelden deze agenten? Hoe beoordeelt u dit politieoptreden?

Vraag 17

Bent u bekend met de beelden waaruit blijkt dat personen die eruitzien als demonstranten zich ophouden in en rondom een politievoertuig? Kunt u bevestigen dat dit agenten in burgerkleding (‘stillen’) zijn? Zo ja, welke instructies en aanwijzingen hebben deze ‘stillen’ gekregen? Welke regels gelden er omtrent de inzet van ‘stillen’ rondom demonstraties? Kunt u uitsluiten dat ‘stillen’ op enige wijze de demonstranten hebben opgeruid?

Vraag 18

Welke aanwijzingen of instructies heeft de burgemeester van Den Haag direct of indirect aan de politie gegeven rondom de demonstraties van 20 en 21 juni op het malieveld? Wilt u hiervan voor beide dagen afzonderlijk een chronologisch overzicht verstrekken? Hoe verhouden deze instructies zich tot de coulance-instructies van de Eindhovense burgemeester Jorritsma aan de politie bij een BLM-demonstratie begin juni?

Vraag 19

Gezien het gegeven dat het handhaven van de anderhalve meter één van de redenen was om het protest te verbieden, hoe verhoudt dat zich tot het bij elkaar drijven van de demonstranten? Welke gevaren voor de volksgezondheid ziet u daarin? 

Vraag 20

Hoe verklaart u dat de afgelopen weken alle protesten tegen vermeend racisme doorgang mochten vinden, zelfs die van een dag eerder tevens op het Malieveld, vaak zelfs indien daarbij de anderhalvemeternorm niet werd nageleefd, terwijl vrijwel alle protesten tegen de anderhalvemetersamenleving in min of meerdere mate zijn verboden? Begrijpt u dat dit de schijn wekt dat er anders wordt opgetreden rondom demonstraties die de overheid welgevallig zijn, dan bij demonstraties die zich tegen het overheidsbeleid richten?

Vraag 21

Hoe verklaart u dat op maandag 1 juni, een moment in de tijd dat de Corona-maatregelen strenger waren dan zondag 21 juni, ruim 10 duizend mensen, waaronder burgemeester Femke Halsema, zich op de Dam in Amsterdam mochten verzamelen voor een protest? Begrijpt u dat dit de indruk wekt dat sommige demonstraties worden toegestaan omdat ze een voor de overheid welgevallig geluid laten horen? Begrijpt u dat dit de indruk wekt dat toestemming wordt verleend op basis van politieke intentie?

Vraag 22

Bent u ermee bekend dat de politie bij één of meerdere demonstraties tegen vermeend racisme in uniform heeft deelgenomen aan de demonstratie, door samen met de andere demonstranten te knielen en de rechtervuist gebald in de lucht te houden. Zo ja, bij welke demonstraties is dit gebeurd? Waren deze agenten op dat moment aan het werk? Zo nee, waarom droegen zij dan hun uniform? Hoe beoordeelt u deze actie van de agenten?

Vraag 23

Is het agenten toegestaan om onder werktijd in de hoedanigheid van demonstrant deel te nemen aan demonstraties? Wat betekent dit voor de neutraliteit die de politie uit zou moeten stralen? Wat betekent dit voor de mate waarin zij hun werk op dat moment kunnen doen?

Vraag 24

Kunt u deze vragen beantwoorden vóór aanvang van het volgende debat over de ontwikkelingen rondom het coronavirus?

Op de hoogte blijven?

Ontvang de wekelijkse mail van Thierry