Referenda, directe democratie en kartelbestrijding

De gevestigde politieke partijen hebben vrijwel identieke opvattingen over alle onderwerpen die er werkelijk toe doen. Een kleine groep van circa 10.000 mensen maakt in deze partijen de dienst uit en draait rond in de bestuurlijke baantjescarrousel die Nederland domineert. Dat is het partijkartel. En het gevolg is een gesloten bestuurscultuur. Nieuwe ideeën en nieuw talent dringen niet door. Bestuurders worden amper afgerekend op resultaten. Loyaliteit gaat boven kwaliteit.

Forum voor Democratie stelt daarom een pakket aan maatregelen voor onder de noemer ‘kartelbestrijding’. Zo dient er een stop te komen op partijpolitieke benoemingen, willen we gekozen burgemeesters en de beste persoon voor de beste positie: talent en kunde moeten de leidende factoren zijn bij benoemingen, niet (politieke) kleur.

Het is cruciaal dat het publieke debat wordt opengebroken. Meer diversiteit aan opvattingen. Om dat te bereiken moet de NPO drastisch worden gesaneerd. We voeren volksinitiatieven en bindende referenda in naar Zwitsers model. De mogelijkheid van een referendum alleen al dwingt politici om bij voorbaat meer rekening te houden met de wensen van de bevolking. Bovendien biedt een referendum de kans om de discussie minder te laten gaan over personen en meer over de zaak.

Door de overheid gegunde (semi-) monopolies op goededoelenloterijen zoals de Postcodeloterij houden de financiering van het kartel in stand. Doordat 40% van de loterijopbrengsten aan “goede doelen” moet worden besteed, vloeien jaarlijks honderden miljoenen naar politieke organisaties, zoals Vluchtelingenwerk, de Clinton Foundation en Urgenda. De verdeling van deze miljoenen wordt bepaald door een select clubje (oud)politici die tijdens of na hun politieke loopbaan werken voor deze loterijen of daaraan verbonden organisaties. Een machtsbasis van het partijkartel die eenvoudig kan worden doorbroken door deelnemers zelf invloed te geven op de besteding van de inleg. Deelnemers aan de postcodeloterij moeten zelf kunnen bepalen naar welke ‘goede doelen’ hun speelgelden gaan.


Wij willen:

  1. Invoering bindende referenda naar Zwitsers model.1
  2. Invoering gekozen burgemeester.
  3. Bij het aantreden van een nieuwe regering moeten topambtenaren en ambassadeurs, net als in de Verenigde Staten, opnieuw op hun functie solliciteren.
  4. Afschaffen wachtgeld.
  5. Sanering publieke omroep.
  6. Geen subsidie aan organisaties die proefprocessen voeren tegen de staat2.
  7. Democratisering van goededoelenloterijen: deelnemers aan die loterijen bepalen zelf naar welk goed doel de afdracht van hun inleg gaat.

 

1 Zoals uitgewerkt in: Thierry Baudet, Breek het Partijkartel! De noodzaak van referenda (2018).
2 Zie: Vragen van het lid Van Haga (Van Haga) aan de Minister voor Rechtsbescherming over het artikel 3:305a BW (ingezonden 10 februari 2020). Kamervraag: 2020Z02507.